STL nedir?

├ľzetle, bir STL dosyas─▒ 3D modeller hakk─▒nda bilgi depolar. Bi├žim, doku veya di─čer
ortak model niteliklerini temsil etmeden yaln─▒zca ├╝├ž boyutlu bir nesnenin y├╝zey geometrisini tan─▒mlar. Bu dosyalar genellikle 3D modelleme s├╝recinin bir son ├╝r├╝n├╝ olarak bilgisayar destekli tasar─▒m (computer-aided design – CAD) program─▒ ile ├╝retilir. ÔÇť.STLÔÇŁ, STL dosya format─▒n─▒n uzant─▒s─▒d─▒r. STL dosya format─▒ 3D bask─▒ i├žin en yayg─▒n kullan─▒lan dosya format─▒d─▒r. Bir 3D dilimleyici ile birlikte kullan─▒ld─▒─č─▒nda, bir bilgisayar─▒n 3D yaz─▒c─▒ donan─▒mla ileti┼čim kurmas─▒n─▒ sa─člar. Basit bir STL dosya format─▒ di─čer bir├žok CAD yaz─▒l─▒m paketi taraf─▒ndan benimsenmi┼č ve desteklenmi┼čtir. Bug├╝n h─▒zl─▒ prototipleme, 3D bask─▒ ve bilgisayar destekli ├╝retim i├žin yayg─▒n olarak kullan─▒lmaktad─▒r. Amat├Ârler ve profesyoneller STL dosyalar─▒n─▒ benzer ┼čekilde kullan─▒rlar.

STL Dosyan─▒n 3 Boyutlu Tasar─▒m─▒ Saklama Y├Ântemi

Dosya uzant─▒s─▒n─▒n ger├žek anlam─▒ .STL, zaman─▒n sislerinde kaybolmu┼čtur. S─▒kl─▒kla
“Standart ├ť├žgen Dil” (Standard Triangle Language) veya “Standart Mozaik D├Â┼čeme Dili” (Standard Tessellation Language) olarak kullan─▒lsa da, yayg─▒n olarak StereoLithography kelimesinin k─▒saltmas─▒ oldu─čuna inan─▒lmaktad─▒r.

STL dosyas─▒n─▒n i├žerdi─či nokta koordinatlar─▒n─▒n aras─▒na eklenmi┼č ├žizgiler.

STL dosya format─▒n─▒n temel amac─▒, bir 3D nesnenin y├╝zey geometrisini kodlamakt─▒r.
Bu bilgiyi ÔÇťmozaiklemeÔÇŁ (tessellation) ad─▒ verilen basit bir kavram─▒ kullanarak kodlar.
Mozaikleme, bir y├╝zeyde ├╝st ├╝ste binme ya da bo┼čluk bulunmayacak ┼čekilde bir veya daha fazla geometrik ┼čekil ile d├Â┼čeme i┼člemidir. D├Â┼čenmi┼č bir zemini ya da duvar─▒ g├Ârd├╝yseniz, bu, mozaikleme i├žin bir ger├žekleme ├Ârne─či olmaktad─▒r. Mozaikleme, basit geometrik ┼čekiller veya karma┼č─▒k (ayn─▒ zamanda yarat─▒c─▒) ┼čekilleri i├žerebilmektedir.

1987’de Chuck Hull, ilk stereolitografik 3D yaz─▒c─▒y─▒ icat etmi┼čtir ve The Albert
Consulting Group for 3D Systems(3D Sistemler i├žin The Albert Consulting Grubu), 3D CAD modelleri hakk─▒ndaki bilgileri 3D yaz─▒c─▒ya aktarman─▒n bir yolunu bulmaya ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r. Bu bilgiyi kodlamak i├žin ise 3D modelinin y├╝zeyinde mozaik d├Â┼čeme y├Ântemini kullanabileceklerini fark etmi┼člerdir.

Temel fikir : 3 boyutlu modellerin, 2 boyutlu d─▒┼č y├╝zeyini k├╝├ž├╝k ├╝├žgenler (ÔÇťfasetalarÔÇŁ olarak da adland─▒r─▒l─▒r) kullanarak mozaik d├Â┼čeme yap─▒larak bir dosyadaki y├╝zeyler hakk─▒nda bilgi depolamakt─▒r.
Bu sistemin nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ anlamak i├žin birka├ž ├Ârne─če bakal─▒m. ├ľrne─čin, basit bir
3D k├╝p├╝n├╝z varsa, bu, a┼ča─č─▒daki resimde g├Âsterildi─či gibi 12 ├╝├žgenle kaplanabilmektedir. G├Âr├╝ld├╝─č├╝ gibi, y├╝zey ba┼č─▒na iki ├╝├žgen bulunmaktad─▒r. K├╝p├╝n 6 adet y├╝z├╝ oldu─čundan, 12’ye kadar ├╝├žgen ekler. Bir k├╝re 3D modeliniz varsa, ayn─▒ g├Âr├╝nt├╝de g├Âsterilen bir├žok k├╝├ž├╝k ├╝├žgenle kaplanabilmektedir.

Fasetalar─▒n Bilgisi Nas─▒l Tutulu

STL dosya format─▒, nesne y├╝zeyini kirleten ├╝├žgen y├Ânler hakk─▒nda bilgi depolaman─▒n
iki farkl─▒ yolunu sunmaktad─▒r. Bunlar; ASCII kodlamas─▒ ve ikili kodlama olarak adland─▒r─▒l─▒r. ─░ki bi├žimde de, her ├╝├žgenin a┼ča─č─▒daki bilgileri saklanmaktad─▒r:
K├Â┼če koordinatlar─▒, ├ť├žgenin birim normal vekt├Âr├╝. (Normal vekt├Âr├╝, 3D modele g├Âre d─▒┼čar─▒ya i┼čaret etmelidir)

STL dosyas─▒nda saklanan ├╝├žgenin normali.

STL dosyan─▒n ASCII s├Âzdizimi ikili s├Âzdizimle k─▒yaslan─▒nca, ASCII kural─▒n─▒n tek
avantaj─▒ daha okunakl─▒ olmas─▒d─▒r. MaggyBox M├╝zik Kutusu projesinde ASCII s├Âzdizimini kullan─▒ld─▒─č─▒ i├žin, daha karma┼č─▒k olan ikili s├Âzdizimi y├Ântemini incelemeden direkt ASCII s├Âzdizimi kurallar─▒ndan bahsedilecektir. ASCII STL dosyas─▒n─▒n birbirine yap─▒┼č─▒k ├╝├žgenlerin k├Â┼če koordinat bilgisini tuttu─ču bilinmektedir. Bunun i├žin dosya ba┼č─▒nda cismi ├╝retmek i├žin a┼ča─č─▒daki sat─▒rla ba┼članmaktad─▒r:

solid <cismin_ad─▒>

Pe┼činden fasetalar─▒n birim vekt├Âr de─čerleri ve alt─▒na o birim vekt├Âr├╝ne ait olan de─čerleri
i├žeren fasetalar ve i├žerisinde koordinatlar─▒ olan ├╝├ž kenar gelmektedir:

facet normal nÔÇő xÔÇő nÔÇő yÔÇő nÔÇő z
    outer loop
        vertex v1ÔÇő xÔÇő v1ÔÇő yÔÇő v1ÔÇő z
        vertex v2ÔÇő xÔÇő v2ÔÇő yÔÇő v2ÔÇő z
        vertex v3ÔÇő xÔÇő v3ÔÇő yÔÇő v3ÔÇő z
    endloop
endfacet

STL Dosyas─▒ndan 3 Boyutlu Bask─▒n─▒n Ger├žekle┼čtirilmesi

MaggyBox projesinde geli┼čtirilmi┼č uygulamada haz─▒rlanan tasar─▒m STL dosya
format─▒nda saklanmaktad─▒r. ├ç─▒kt─▒ olarak verilen dosya tasar─▒m─▒, m├╝zik kutusu davulunun ├╝zerine kaydolmu┼č ┼čark─▒y─▒ i├žerir. Davul ├╝zerinde di┼člerin konumland─▒r─▒lmas─▒ m├╝zik ├Ârne─činden sa─član─▒r. Haz─▒r davul tasar─▒m─▒ birka├ž dakikada 3 boyutlu yaz─▒c─▒ ile bas─▒labilir. Bu davul prototipini m├╝zik kutusuna yerle┼čtirip, melodiyi dinlemeye ba┼člayabilirsiniz. FDM yaz─▒c─▒yla p├╝r├╝zler, malzeme ve hassasiyet s─▒n─▒rlar─▒ y├╝z├╝nden m├╝zik kutusundan temiz ses ├ž─▒kmayabilir ama daha y├╝ksek seviyeli yaz─▒c─▒lar bu sorunu ortadan kald─▒rabilirler: SLA, EBM t├╝rleri gibi.

Kaynaklar:

  • https://all3dp.com/what-is-stl-file-format-extension-3d-printing/ÔÇő , 20 Ekim 2018
  • https://github.com/litehacker/maggybox/blob/master/Design%20a%20custom%20musicbux%20-%20M%C3%BCzik%20kutusu%20tasar%C4%B1m%C4%B1%20tezi%20KT%C3%9C.pdf

Giorgi Gvimradze

A blogger who has embedded software and web developement skills.

Bir cevap yaz─▒n